Suplementacja kannabidiolu (CBD) może obniżać ciśnienie tętnicze krwi poprzez wpływ na modulację aktywności układu współczulnego
Nadciśnienie tętnicze to jeden z najważniejszych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, prowadzących do przedwczesnej śmierci i poważnych powikłań zdrowotnych. Pomimo dostępności wielu leków, skutecznych terapii i interwencji niefarmakologicznych, nadal istnieją luki w wiedzy dotyczącej mechanizmów powstawania nadciśnienia pierwotnego oraz możliwości jego skuteczniejszej kontroli. Coraz częściej zwraca się uwagę na rolę układu współczulnego w regulacji ciśnienia oraz na potencjalne interwencje, które mogą go modulować.
Jednym z takich związków jest kannabidiol (CBD) – niepsychoaktywny składnik konopi. W ostatnich latach prowadzone są badania, które sugerują, że CBD może wpływać na układ sercowo-naczyniowy poprzez różnorodne mechanizmy, w tym modulację napięcia naczyń, procesów zapalnych, a także aktywności układu współczulnego.
Najnowsze wyniki przedstawione w badaniu HYPER-H21-4 (substudium opublikowane w 2023 r.) wskazują, że suplementacja CBD może obniżać ciśnienie tętnicze poprzez interakcję z układem współczulnym i redukcję poziomu katecholamin. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa peptyd katestatyna, który jest naturalnym inhibitorem wyrzutu katecholamin i jednym z regulatorów ciśnienia krwi.
Cel badania
Substudium badania HYPER-H21-4 miało na celu określenie:
- czy 5-tygodniowa suplementacja CBD obniża ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem I stopnia,
- czy obserwowany efekt związany jest ze zmianami w poziomie katestatyny – peptydu modulującego aktywność układu współczulnego i wydzielanie katecholamin.
Metodyka badania
Badanie zostało przeprowadzone w formie randomizowanej, kontrolowanej placebo, w układzie krzyżowym, z zastosowaniem potrójnie ślepej próby.
Uczestnicy
- 54 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym I stopnia,
- średnia wieku: 55 lat,
- 61% stanowili mężczyźni.
Kryteria włączenia
- ciśnienie skurczowe 140–159 mmHg lub rozkurczowe 90–99 mmHg,
- wiek 40–70 lat,
- brak ciężkich chorób współistniejących (cukrzyca, niewydolność serca, choroby nerek itp.),
- brak palenia tytoniu i używania produktów konopnych.
Dawkowanie
Pacjenci otrzymywali CBD:
- przez pierwsze 2,5 tygodnia: 225–300 mg/dobę (w trzech dawkach),
- przez kolejne 2,5 tygodnia: 375–450 mg/dobę.
W innym okresie badani przyjmowali placebo, a kolejność była losowo ustalana (z zachowaniem 2-tygodniowej przerwy – washout).
Pomiary
- Ciśnienie tętnicze (średnie ciśnienie tętnicze – MAP) mierzone zgodnie z wytycznymi,
- Poziom katestatyny w surowicy krwi (ELISA), mierzony na początku i na końcu obu okresów (CBD i placebo).
Wyniki
Spadek poziomu katestatyny
Po 5 tygodniach suplementacji CBD:
- stężenie katestatyny w surowicy znacząco spadło – z 13,50 ng/mL do 9,65 ng/mL (p < 0.001),
- w grupie placebo takiego efektu nie zaobserwowano.
Obniżenie ciśnienia
- Średnie ciśnienie tętnicze (MAP) spadło o 4,26 mmHg po CBD,
- brak istotnych zmian w okresie placebo.
Korelacje
- Wysoki poziom katestatyny na początku badania wiązał się z większym spadkiem ciśnienia pod wpływem CBD (r = -0.474, p < 0.001),
- Zmiana stężenia katestatyny była silnie skorelowana ze zmianą ciśnienia (r = 0.712, p < 0.001).
Suplementacja CBD może obniżać ciśnienie krwi poprzez wpływ na modulację układu współczulnego
Dyskusja
Znaczenie katestatyny
Katestatyna jest peptydem pochodzącym z chromograniny A, którego główną funkcją jest hamowanie uwalniania katecholamin. Wysokie jej stężenia obserwuje się u osób z nieleczonym nadciśnieniem, co może być mechanizmem kompensacyjnym.
Obniżenie poziomu katestatyny w trakcie suplementacji CBD sugeruje, że układ współczulny ulega modulacji, a wyrzut katecholamin jest mniejszy, co przekłada się na spadek ciśnienia.
CBD a układ sercowo-naczyniowy
Dotychczasowe dane o wpływie CBD na ciśnienie były niejednoznaczne – niektóre badania wskazywały na brak efektu, inne na działanie hipotensyjne. Wyniki HYPER-H21-4 wskazują, że:
- CBD nie działa bezpośrednio na receptory CB1 i CB2, ale poprzez inne mechanizmy, w tym zwiększanie stężenia endokannabinoidów (anandamid, 2-AG),
- może wpływać na serotonergiczne, dopaminergiczne i adenozynowe szlaki regulacji,
- wywiera efekt wazodylatacyjny w naczyniach (rozszerzenie naczyń),
- moduluje aktywność współczulną m.in. poprzez regulację katestatyny.
Nowatorskie obserwacje
Najważniejszym wnioskiem jest odkrycie, że katestatyna może być biomarkerem odpowiedzi na terapię CBD u pacjentów z nadciśnieniem. Wysoki poziom wyjściowy katestatyny zapowiada silniejszy efekt hipotensyjny.
Wnioski
- Suplementacja CBD przez 5 tygodni obniża średnie ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem I stopnia.
- Efekt ten jest ściśle związany z obniżeniem poziomu katestatyny, co wskazuje na modulację układu współczulnego.
- Katestatyna może pełnić rolę biomarkera przewidującego odpowiedź na terapię CBD.
- Wyniki sugerują, że CBD jest obiecującym środkiem wspomagającym leczenie nadciśnienia, jednak potrzebne są dalsze, szersze badania kliniczne.
Źródło
- "CBD supplementation reduces arterial blood pressure via modulation of the sympatho-chromaffin system: A substudy from the HYPER-H21-4 trial", Marko Kumric, Goran Dujic, Josip Vrdoljak, Karla Svagusa, Tina Ticinovic Kurir, Daniela Supe-Domic, Zeljko Dujic, Josko Bozic
