CBGA posiada właściwości hamujące i bakteriobójcze wobec Helicobacter pylori
Helicobacter pylori to bakteria Gram-ujemna, której zakażenie dotyczy nawet 50% populacji światowej. Odpowiada za rozwój choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zapalenia błony śluzowej oraz raka żołądka. Niestety rosnąca oporność H. pylori na antybiotyki sprawia, że leczenie staje się coraz trudniejsze, a WHO rekomenduje poszukiwanie nowych związków o działaniu przeciwdrobnoustrojowym.
W najnowszym badaniu opublikowanym w Scientific Reports (2025) oceniono działanie CBGA (kwasu kannabigerolowego) oraz CBDA (kwasu kannabidiolowego) i ich kompleksów cynkowych wobec H. pylori oraz ich wpływ na komórki nowotworowe żołądka AGS i fibroblasty skóry Hs68.
Cel badania
Badanie miało na celu:
- określenie właściwości kompleksotwórczych CBGA i CBDA z Cu(II) i Zn(II),
- ocenę ich działania hamującego i bakteriobójczego wobec H. pylori,
- ocenę bezpieczeństwa w stosunku do zdrowych komórek,
- zbadanie potencjalnych właściwości przeciwnowotworowych wobec komórek AGS.
Metodyka
Badane substancje
- CBDA i CBGA (syntetyzowane zgodnie z wcześniejszymi metodami)
- Kompleksy Zn(II) z CBDA i CBGA
Testowane szczepy H. pylori
- 3 szczepy referencyjne (ATCC 700,392; CCUG 17,874 i inne)
- 5 szczepów klinicznych (w tym opornych na metronidazol, lewofloksacynę, klarytromycynę)
Wyniki – działanie przeciwbakteryjne CBGA
Minimalne stężenie hamujące (MIC)
CBGA wykazało działanie hamujące wzrost H. pylori w bardzo niskich, nietoksycznych dla zdrowych komórek stężeniach (MIC = 0.01 x 10^-3 M) wobec wszystkich szczepów, zarówno referencyjnych, jak i klinicznych, w tym wielolekoopornych.
Minimalne stężenie bakteriobójcze (MBC)
MBC CBGA wynosiło 0.25 x 10^-3 M, co oznacza zdolność do całkowitego eliminowania bakterii.
Mechanizm działania CBGA
Choć mechanizm nie został w pełni poznany, prawdopodobnie:
- CBGA oddziałuje z błonami komórkowymi bakterii, destabilizując je,
- wiąże się z enzymami bakteryjnymi kluczowymi dla ich metabolizmu,
- posiada rezorcynowy farmakofor odpowiedzialny za efekt przeciwdrobnoustrojowy.
Kompleksy cynkowe CBGA
Kompleksy Zn-CBGA wykazywały jeszcze silniejsze działanie bakteriobójcze (MBC = 0.025 x 10^-3 M). Wynika to prawdopodobnie z efektu „konia trojańskiego” – transportu cynku przez układy transportowe bakterii, zwiększając ich wrażliwość.
Bezpieczeństwo CBGA
- Fibroblasty skóry Hs68 – brak cytotoksyczności do stężenia 0.05 x 10^-3 M
- Komórki nowotworowe żołądka AGS – CBGA wykazało cytotoksyczność przeciwnowotworową, indukując apoptozę i uszkodzenia DNA.
Znaczenie kliniczne
- Zakażenie H. pylori jest czynnikiem ryzyka raka żołądka. CBGA hamując wzrost bakterii i wykazując działanie cytotoksyczne wobec komórek AGS, może wspierać terapię chorób przewodu pokarmowego.
- Rosnąca oporność na antybiotyki sprawia, że fitokannabinoidy, w tym CBGA, mogą stać się bazą dla nowych terapii.
- CBGA wypadło korzystnie na tle:
- metronidazolu (MIC 0.003 x 10^-3 M, ale wiele szczepów opornych),
- kwercetyny (MIC 0.05 x 10^-3 M),
- naturalnych antrachinonów z Rumex acetosa (MIC 0.003–0.025 x 10^-3 M).
CBGA posiada właściwości hamujące i bakteriobójcze wobec Helicobacter pylori
Wnioski
- CBGA wykazuje silne działanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze wobec H. pylori, w tym szczepów opornych na standardowe antybiotyki.
- Jest nietoksyczne dla zdrowych komórek i wykazuje właściwości cytotoksyczne wobec komórek raka żołądka AGS.
- Kompleksy Zn-CBGA charakteryzują się jeszcze wyższą skutecznością bakteriobójczą.
- Potrzebne są dalsze badania in vivo i kliniczne, aby potwierdzić zastosowanie CBGA w leczeniu zakażeń H. pylori i chorób żołądka.
Podsumowanie
Badanie dowodzi, że CBGA może stanowić nowy kierunek w terapii zakażeń H. pylori, zwłaszcza u pacjentów z wielolekoopornymi szczepami oraz u osób z ryzykiem rozwoju raka żołądka. Jego bezpieczeństwo i aktywność biologiczna czynią z niego obiecujący związek do dalszych badań farmakologicznych.
Źródło
- "Complex forming properties of cannabinoid acids in a green solvent and bioassays focused on gastric disease caused by Helicobacter pylori infection" Magdalena Woźniczka, Marek Pająk, Manas Sutradhar, Mirosława Świątek, Beata Pasternak, Adília Januário Charmier, Ewelina Namiecińska i Weronika Gonciarz
